Alweer tientallen jaren geleden werd duidelijk dat Nijmegen een nieuwe verkeersbrug nodig heeft over de Waal, om de bereikbaarheid in en om Nijmegen te verbeteren. De Waalbrug is een flessenhals die de verkeersdrukte van nu niet meer kan verwerken. En zo begon er een ellenlange lobby voor een nieuwe brug. Veel ondernemers geloofden in het doortrekken van de A73, om te zorgen voor een betere regionale verkeersafwikkeling. Dat idee werd uiteindelijk terzijde geschoven en de stad Nijmegen koos ervoor een brug tussen Lent en Nijmegen-West aan te leggen. En zo geschiedde, op dit moment is een fraaie nieuwe brug De Oversteek in aanbouw.
Het is prachtig om te zien hoe de nieuwe brug vorm begint te krijgen. Net als de Waalbrug zal ook deze brug een icoon van de stad gaan worden. Toch is er niet alleen maar lof over de nieuwe brug. Net als de Waalbrug verandert deze brug de realiteit in de stad. Voor de komst van de Waalbrug moesten uiteindelijk oude huizen en prachtig groen voorgoed wijken voor een drukke verkeersader. Ook de stadsbrug gaat zorgen voor meer autoverkeer. Al dat verkeer komt straks via de Energieweg stadinwaarts en zorgt voor meer drukte op het hele traject dat o.a. over de Neerbosscheweg, Weg door Jonkerbos en Grootstalselaan leidt.
De gemeente bedacht daarom de ‘groene route’. Anders dan de naam doet vermoeden, is dit geen route vol natuurschoon maar een route waar de doorstroming van autoverkeer optimaal moet zijn. Een stroom van groene stoplichten dus. En de consequenties van die groene route dringen inmiddels door tot tal van bewoners(organisaties). Zij maken zich enorm ongerust over de effecten van al dat extra autoverkeer langs eigen huis of wijk. Meer herrie en vervuiling, daar word je inderdaad niet blij van. Bewoners kunnen aan de zijlijn nu nog meepraten, maar de spreekwoordelijke trein dendert door.
De belangrijke strategische keuzes zijn immers al gemaakt, en hoe men het ook wendt of keert. Dat extra autoverkeer dwars door de stad komt er. De achteruitgang in leefmilieu kan hooguit nog wat gecompenseerd worden door groene buffers, maar de herrie en vervuiling wordt er niet minder door. Een ander groot zorgpunt van veel wijkorganisaties is de verkeersafwikkeling vanuit de eigen wijk. Regionaal verkeer op de ‘groene route’ moet namelijk zoveel mogelijk kunnen doorrijden, om te voorkomen dat er dagelijkse opstoppingen zijn. Want opstoppingen betekenen meer herrie en meer vervuiling, en dus boze bewoners. Dit duivelse dilemma betekent echter dat het verkeer dat de eigen wijk in of uit wilt rijden, te maken krijgt met de drukke ‘groene route’. Wie de eigen wijk uit wilt rijden, zal vaker en langer voorrang moeten verlenen. Opstoppingen op belangrijke doorgaande wegen vanuit de wijken, zoals op de Nieuwe Dukenburgseweg, Hatertseweg en St. Jacobslaan, zijn dus onvermijdelijk.
Waar eerder nog wel eens de indruk werd gewekt dat de komst van de stadsbrug een zegen voor het milieu was, is het nu tijd voor realiteitszin. De zorgen van wijkbewoners zijn heel terecht. Het gemeentebestuur merkt dat uiteraard ook, en wil daarom werken aan draagvlak. Een citaat uit het Collegevoorstel (link naar pdf) van 22 mei j.l. ‘Uitwerking groene route’:
“Het goed functioneren van de Groene Route gaat niet alleen over de doorstroming van het verkeer maar ook over leefbaarheid. Het is van belang voldoende draagvlak te creëren voor deze ingrijpende maatregel…… Een goede communicatie naar de belanghebbenden is in de vervolgfase van groot belang. Verkeer is een onderwerp dat leeft bij de Nijmeegse bevolking; door de ingrijpende wijziging in de verkeersstructuur als gevolg van de opening van De Oversteek zullen veel burgers in hun directe woonomgeving de effecten hiervan merken.”
En wie praat met de bewonersorganisaties van de betrokken wijken, merkt al snel dat dit draagvlak er niet is. Ondanks een nette klankbordgroep, informatiebijeenkomsten en wat dies meer zij kun je het ook niet mooier maken dan het is. De gemeente weet dat best, en constateert even later dan ook in het eerder genoemde Collegevoorstel:
“Wij zien een aantal risico’s: Bij omwonenden is geen draagvlak voor de maatregelen. Door op korte termijn met bewoners(vertegenwoordigers) om de tafel te gaan, willen wij de ideeën en gevoelens in de wijken zo goed mogelijk kennen, zodat we ook kunnen bekijken of er verbeteringsmaatregelen mogelijk zijn. Wij hopen hiermee het draagvlak te vergroten.”
De gemeente kan natuurlijk zelf ook wel bedenken welke ideeën en gevoelens er in de wijken zijn. De meest wenselijke verbeteringsmaatregelen zullen echter al gauw onhaalbaar of onbetaalbaar blijken, de marge om beleidskeuzes bij te sturen is miniem. Het werken aan een breed gedragen goedkeuring onder de bewoners (=draagvlak) is dus een gepasseerd station. Het is een naïeve gedachte dat die wijken nog blij gaan worden van de komst van de niet zo ‘groene route’.
Je kunt de verkeersproblematiek op verschillende schalen bekijken. Als je het op microniveau bekijkt, zal er inderdaad meer verkeer komen in Nijmegen-West en Nijmegen-Zuid. En ja, dat is vervelend voor mensen die daar wonen. Maar als je het op grotere schaal bekijkt, is deze nieuwe brug een zegening. Waar Arnhem en zelfs Venlo al tientallen jaren drie verkeersbruggen hebben, heeft Nijmegen er nu nog maar eentje. Uitbreiding is daarom absoluut noodzakelijk. Daarmee wordt de verkeersdruk gespreid, wat (hopelijk) zorgt voor een afname van files en milieudruk en mede daarom ook een toename van de veiligheid en aantrekkelijkheid van de stad. Daar profiteert heel Nijmegen van. Het doorgaande verkeer zal overigens snel worden geleid naar de A73 bij Lindenholt en zal helemaal geen gebruik maken van de ‘Groene Route’.
Overigens is het niet zo dat het stadsbestuur koos om deze stadsbrug aan te leggen in plaats van het doortrekken van de A73. Dat waren bestuurlijk gezien verschillende trajecten. Het doortrekken van de A73 is vanuit regionaal verkeerskundig oogpunt nog steeds noodzakelijk, maar dat heeft voor het Rijk geen prioriteit (het Rijk heeft destijds gekozen voor een verbreding van de brug bij Ewijk). De stadsbrug daarentegen is uitdrukkelijk bedoeld als verbinding tussen Nijmegen en het nieuwe stadsdeel Nijmegen-Noord, zoals alle grote steden aan rivieren dat ook hebben. Zonder die brug zou het verkeer tussen deze twee stadsdelen helemaal vastlopen.
Als je toekomstige problemen werkelijk zou willen oplossen, moet je de lobby richting Rijk voor een nieuwe brug opnieuw opstarten. En alvast beginnen te sparen.
@Paul: De meningen lopen ook nu nog uiteen als het gaat om de vraag of het nu een zegen is voor de doorstroming, zelfs vanuit Nijmegen-Noord, en of het dus ook op grote schaal nu daadwerkelijk een zegening zal zijn.
Om de leefbaarheid op peil te houden spreekt men nu al van het bufferen van verkeer ten noorden van de Stadsbrug, als de doorstroming in de stad zal stokken en er te veel fijnstof wordt uitgestoten door opstoppingen. Waar de politiek jaren geleden nog durfde toe te zeggen dat de stadsbrug de files zou oplossen, houdt men nu rekening met nieuwe files die dan alleen maar iets verder noordwaarts zullen zijn. Bovendien zijn er ook nu al dagelijks files vanuit het zuiden, maar aangezien we die nooit terughoren in de filemeldingen tellen die kennelijk niet mee. Vooral bij de Nieuwe Dukenburgseweg en Hatertseweg verwacht men toename van problemen, aangezien de doorstroming daar momenteel al een ramp is.
Vanochtend oponthoud wegens gat in de weg op de A50 bij Ewijk.
Een uur extra onderweg van Renkum naar thuis is Nijmegen.
Gegokt op de A325. Die al vast liep ten noorden van de afslag Elst.
Had niets dan sombere gedachten over de toekomstige ontlasting dankzij een afslag in Lent.
Had in en na Lent bozige gedachten, want ondanks de verkeerslichten bleef het gewoon doorsukkelen tot op de Oranjesingel.
Rosalie, je legt de vinger op de gevoelige plek. Ook ik denk dat het er met de stadsbrug en ‘groene route’ niet rustiger op zal worden. Binnen de milieunormen blijven zal de gemeente koste wat het kost (moeten) doen, maar net onder die normen is het natuurlijk niet ineens schoon!
En inderdaad, het wantrouwen van de bewonersgroepen richting het stadsbestuur is niet gemakkelijk meer weg te nemen. Prima dat de gemeente dat blijft proberen, in de dialoog worden misschien ook hier en daar nog verbeteringen gevonden. Maar bestuurders moeten ook gewoon de genomen besluiten uitvoeren!
Ik ben overigens van mening dat veel van de betrokken bewonersgroepen enige boter op hun hoofd hebben. Immers:
1) Fervente fietsers en OV-gebruikers hebben wat mij betreft alle ‘recht’ om zich tegen de stadsbrug en meer verkeer op de ringweg te verzetten, maar zulke mensen kom ik weinig tegen. De vele bewoners die toch zelf ook graag in de auto zitten moeten beseffen dat dat ook offers qua leefbaarheid vergt. En niet alleen van anderen!
2) Sommige bewonersgroepen zijn wel erg makkelijk in het willen schoonvegen van het eigen straatje, ten koste van de Singels (met grotere verkeers- en milieuproblemen) of buurgemeenten (men wilde destijds graag de A73-doortrekking);
Zou het geen goed idee zijn om de nieuwe stadsbrug de reserveren voor uitstootvrij vervoer, elektrische voertuigen, voertuigen op waterstof, op menskracht, etc.? Er zijn inmiddels voldoende schone voertuigen op de markt. Alleen de noodzaak om ze aan te schaffen en te gebruiken is nog onvoldoende aanwezig. Aaanvankelijk zal het daardoor niet druk zijn op de nieuwe stadsbrug. Slimme ondernemers en slimme forensen zullen sneller overgaan tot de aanschaf van schone voertuigen als ze daarmee de file voor de oude Waalbrug kunnen omzeilen. Het zou de leefbaarheid vergroten en de fijnstofproblematiek verkleinen. Gezondheid van de bewoners is, als het er op aan komt, toch altijd het belangrijkste zou je denken. Het zou een enorme impuls geven aan schoon vervoer en Nijmegen onder de aandacht brengen als groene en leefbare stad.
Ik ben trouwens ook er benieuwd naar de invloed op ‘de groene route’ van het nieuw te bouwen treinstation de Goffert.
Om me bij Alex Meijer aan te sluiten; nog meer verkeer de stad in is een ramp voor milieu en leefbaarheid maar veel mensen die zich daar tegen keren hebben inderdaad boter op hun hoofd; bijna iedereen wil een auto -of twee-, maar niemand wil verkeer..
Het is echter van tweeen een. Discussies met mensen die wel vasthouden aan hun eigen autogebruik en -bezit maar per se niet willen dat anderen door hun straat rijden zijn zinloos. Vol inzetten op een echte verkeersrevolutie is het enige wat echt helpt.