Met negen andere genomineerden dong het Nijmeegse project Hessenberg/Lange Hezelstraat mee naar de Gelderse Prijs voor Ruimtelijke Kwaliteit 2012. Een prijs van de provincie Gelderland voor ruimtelijke projecten die een opvallende bijdrage leveren aan de Gelderse leefomgeving. Thema was deze keer ‘bouwen aan identiteit’. Vorige week werd de winnaar bekend: niet de Hessenberg/Lange Hezelstraat, maar het project de Botterwerf in Elburg.
Jammer, maar laten we alleen al de nominatie als een beloning en stimulans zien. Grenzend aan de Hessenberg is de Lange Hezelstraat weer in oude luister hersteld: terug naar de historische identiteit, het middeleeuwse karakter van de oudste winkelstraat van Nederland.
Spectaculairder nog is het nieuwbouwcomplex op de Hessenberg, een plek die historie ademt en die nog maar weinig Nijmegenaren lijken te kennen.
Het project op de Hessenberg is er een van lange adem geweest. In 1989 verliet de Gelderlander het terrein. Alleen het oude weeshuis, een rijksmonument, bleef staan. Tegen het nieuwbouwplan, met een aantal hoge flats, ontstond meteen grote weerstand. Niets met karakter en schaal van de binnenstad te maken, luidde de kritiek. Weg plan.
Deskundigen van de gemeente maakten een cultuurhistorisch profiel, dat de Hessenberg en omgeving in kaart bracht. Eigentijdse architectuur in een middeleeuwse stadsstructuur, dat moest het worden. Zoals eerder in de benedenstad was gebeurd, in de jaren zeventig. Resultaat: nauwe straatjes, steegjes en pleinen. Aan de randen gebouwen van vijf bouwlagen, in het midden enkele van tien, die het silhouet van Nijmegen hebben verfraaid. Een rustig woongebied, hartje stad. Horeca, bijvoorbeeld in het weeshuis, en (meer) winkels moeten gaandeweg meer levendigheid brengen.
Kenmerkend voor de identiteit van de binnenstad zijn de aanzienlijke hoogteverschillen, op de Hessenberg geaccentueerd door trappen en glooiende lijnen. Boven op de Hessenberg is de toren van de Sint-Stevenskerk te zien, aan de andere kant het Kronenburgerpark. Beter dan zicht op de spuuglelijke Pijkegarage, die is gesneuveld.
Zoals Rotterdam Luceberts dichtregel Alles van waarde is weerloos bekend heeft gemaakt, pronkt de Hessenberg met een vers van H.H. ter Balkt. Regels van hem sieren trouwens ook het Takenhofplein en het kerkhof aan de Graafseweg. Met dat vers blijft niet alleen de historie, de ‘identiteit’ van Nijmegen ons bij. Ook eren we opnieuw de grote Nijmeegse dichter, in 1993 winnaar van de P.C. Hooft-prijs:
Halverwege Hibernia en de Tigris strijken de lange eeuwen voorbij Valkhof en Weeshuis van Noviomagi. De as van het brandende stadshart verwoei bij de Klingklang, maar Vrede verlichtte hier de woeste gronden, en waar de bijlen zwijgen en ‘t sprakeloze stof nu verstomt, stroomt glorierijk weer zeewaarts de Waal.
Nu Plein 44 nog. Benieuwd wat het cultuurhistorisch profiel daar oplevert. Veel hebben we niet te verliezen. Ooit werd het in de NRC uitgeroepen tot lelijkste plein van Nederland.
Mail het dan door naar anderen, of deel het via social media:
Tweet Pin It