Ik weet niet hoe het u vergaat, lezer, als u in goed gezelschap in het café zit, in een opperbeste stemming vanwege de sprankelende gesprekken en drankjes, en pas uren later op verzoek van de uitbater de kroeg verlaat.
Hoewel het mij niet vaak meer overkomt, was het laatst weer zover. Terwijl ik mijn fiets pakte, bekroop mij een gevoel dat u na zo’n avond misschien ook kent. Honger. Omdat ik van mijn moeder geen honger mag zeggen, noem ik het trek. Ik had geen trek in radijsjes, worteltjes of bloemkoolstronkjes, boordevol vitaminen en een weldaad voor lichaam en geest.
Mijn lichaam en geest wilden iets anders, ze wilden vet. Gefrituurd en met een moddervette saus.
Dat gevoel voerde mij terug naar mijn studententijd, decennia terug, toen ik veel vaker dit soort avonden beleefde. Het voerde mij ook terug naar de moeder – hier past vader beter – aller ondergrondse Nijmeegse eetgelegenheden: de legendarische vetgrot van Vieze Herman.
Vieze Herman zat in Bottendaal, in de Holtermanstraat. Wanneer je op ontijdige uren, als de vogels bijna hadden besloten dat de dag weer was begonnen, nog iets wilde eten, kon je alleen bij Vieze Herman terecht. Je liep een trappetje af en ging de kelder binnen. Schamele tl-verlichting en een netvlies teisterende walm gaven het hol een zweem van illegaliteit. Ik weet niet meer wat ik er allemaal heb gegeten, mij staan naast bergen friet ook kippenlevertjes bij. Herman schijnt ‘s nachts ook voor menigeen een biefstuk in de pan te hebben gegooid.
Op de dag van sluiting stond de straat vol met blingbling-auto’s van de Nijmeegse onderwereld, die hem een eervol saluut kwamen brengen. Nooit iets gemerkt van een dergelijke cliëntèle. Dat kwam waarschijnlijk door de biertjes ervoor: de geest was verwaaid, de blik alleen gericht op het vet van Herman.
De muzikale voorkeur van iemand schijnt te worden bepaald door wat hij tussen zijn 15e en 25e mooi heeft gevonden. De gevoelige leeftijd, het eerste kroegbezoek, de eerste verliefdheid, opgeslagen in de klanken van toen.
Mijn culinaire voorkeur voor nachtelijk vet wordt bepaald door herinneringen aan Vieze Herman. Zou Nijmegen nog dergelijke cafetaria’s kennen? Ik ben bang van niet. De huidige tijd trakteert ons vooral op kwalitaria’s, bestaria’s, perfectaria’s en proletaria’s.
Oh Vieze, waar zijt gij gebleven? Soms denk ik aan kippenlevertjes, in de schemer van uw vette krocht.
De legende gaat dat hij met zijn nagel een snee in de frikadel maakte voor een frikadel speciaal. Ik kan het me niet meer herinneren.
Ik weet nog wel dat hij voortdurend kuchend op en neer liep tussen de vrieskist en frituur. Nog niet zo lang gelden werd in Bottendaal zijn 80e verjaardag gevierd.
Oooo..jeugdsentiment! De levertjes en de (paarden)biefstukjes hoorden er gewoon bij na een avondje stappen en daarna sliep je als een roos! Tegenwoordig moet je het maar met een shoarma doen, beetje eenzijdig!
Ik ging begin 70′ er jaren vaak naar de dames van cafetaria de Oude Toelast op het viaduct van de Graafseweg. Die hadden een dikke vieze poes op de toonbank liggen. Dus moesten ze eerst met hun handen die poes verwijderen en dan pakten ze met diezelfde handen een kroket. Nooit ziek geweest overigens.
Die alcohol heeft toch altijd grappige bijwerkingen ;-). Herman had geen kippenlevertjes, maar varkenslever, althans in de tijd dat ik er kwam. We zaten er vaak met Anita, van de Anitabar. Van blingbling kan ik me niets herinneren. Er kwamen weleens ruige lui, soms was het verstandig dan maar even helemaal niks te zeggen. Want het gebeurde wel dat een discussie explosief werd, waarna de betrokken mannen elkaar achterna zaten in de Holtermanstraat. Het was zelden saai bij Herman, je hoorde verhalen uit heel Nijmegen, van vroeger ook.
Herman zelf vond het vreselijk dat hij ‘vies’ werd genoemd. Dat raakte hem diep. ‘”Hoe heet het hier dan Herman?”
“Dat weten jullie best: het Parijse eetkeldertje.”
Het verhaol git da toen Herman dur meej stopte, da de klante geld iengesaomelt hebbe en da Herman toen eindulluk nieuw frituurfet hep gekoch. Meur ut ken oek sien dat-ie durfan op fekansie is gegaon.
Aju! @mienpeters1
Er werd een prachtige documentaire gemaakt door Peter van der Heijden, Omroep Nijmegen en Hugo Rikken. Daarin werden de laatste dagen dat Vieze Herman (Het Parijse Keldertje) open was gefilmd. Allerlei notoire gasten kwamen voorbij. Legendarische tv! Dit vraagt om een bioscoopvertoning! Stukje geschiedenis, ook al is het ‘nog maar’ 21 jaar geleden. In januari 1992 sloot Herman Detmers de tent.
Er gaan nog steeds de meest wilde verhalen rond over vieze of vette Herman.
Wat er ook van waar moge zijn, mij is het meerdere malen opgevallen dat Herman er altijd in een onberispelijk witte jasschort rondliep. Zelfs diep in de nacht, wanneer al menige biefstuk door zijn handen van verblijfplaats was verwisseld, was zijn schort schoon. Wel vroeg ik mij vaker af waar hij toch zo snel dat schone (afgewassen?) eetgerei vandaan wist te toveren ?
;~))
Naast het zooitje ongeregeld dat er regelmatig over de vloer kwam, mag niet onvermeld blijven dat ook de kersverse burgemeester Dales tijdens haar kennismaking met het stedelijke nachtleven het ‘établissement sous terraine’ in gezelschap van enkele hoge ambtenaren eens met een bezoekje vereerd schijnt te hebben.
@Vincent
Cafétaria De Oude Toelast stond/staat op het spoorviaduct aan de St. Annastraat, en bestaat feitelijk nog steeds onder de naam ‘de Harmonie’. Maar waarschijnlijk gaat jouw herinnering nog terug naar de tijd (voor 1970?) dat de door jou aangehaalde dames hun zelfgebakken patates aan de man brachten vanuit een oude tot frietkot omgebouwde caravan (autobus of tramwagon o.i.d) aan de noordzijde van het viaduct naast het voorm. Esso tankstation, ongeveer op de plek waar nu de busbaan de St. Anna kruist.
Met genoegen denk ik terug aan Vette Herman. Ik lees ook veel vieze Herman. Om in de juiste context te plaatsen. Wij kwamen hier vanaf 1965 en spraken destijds allemaal over Vette Herman. Beslist toen niet over Vieze Herman. Vies was hij zeker niet. Maar hij stond snitzels en biefstukken te bakken in grote zwarte pannen en het vet spatte alle kanten op. Vandaar de naam Vette Herman. Als de wat jongeren hem vieze Herman willen noemen, prima hoor. Hij heeft er geen last meer van. Maar wat waren zijn snitzels lekker. En wat was hij heerlijk laat open.
Hij werd inderdaad Vette Herman genoemd. De jongens uit de Rozenbuurt en WK Wijken pakten na een goede hap vaak de studenten en kakkertjes aan. Waarbij de maatjes Herman zogenaamd bijstonden en ook zonder te betalen de keldertaria verlieten. Shoot, van dat geld had Herman een mooie auto kunnen rijden.
Enne, Herman tachtig? Dat lijkt Frits van Radio Technica in de Stad ook. Idem, het nog dagelijks in gebnruikzijnd interieur trouwens.
@Harrie: Je opmerking doet vermoeden dat Herman niet meer onder ons zou zijn, maar voor ‘de records’…. naar mijn weten leeft Herman Detmer nog. Een uitgave van De Zeeheld (wijkblad Bottendaal) met daarin een verslag van zijn 80e verjaardag. Daarin trouwens geen woord over of het nou ‘vieze of vette’ was, het zou dus nog wel eens gevoeliger kunnen liggen dan wij vermoeden. De man heeft toch zijn ziel en zaligheid in ‘t Keldertje gestoken.
En een van de drie heren op de foto van toen vertelt mij dat het er vies was, omdat er geen fatsoenlijke afzuiging was. Dankjewel voor de link naar die Zeeheld, Rosalie! Een erg leuke verrassing!
Herman leeft inderdaad nog. Hij is mijn opa en hij vond het absoluut niet leuk om vieze Herman genoemd te worden. Zeker omdat hij er altijd heel hard voor gewerkt heeft. Ook ik heb goeie herinneringen aan het parijse keldertje. Vooral de gehaktballen waren erg lekker.