Wegwerpkunst

27 april 2012 door Marcel Smit

kunstIn plaats van zes weken heeft het maar twee dagen aan een muur van de Radboud Universiteit gehangen: het kunstwerk Fonzie van kunstenaar Peter Otto. Fonzie bestond uit een aantal tekeningen van een hond, waaraan het publiek iets mocht toevoegen. Het werk was twaalf meter breed en anderhalve meter hoog.

Een beveiliger van de universiteit ‘herkende het werk niet als kunst’, trok het van de muur en gooide het in de papierversnipperaar. Weg Fonzie.

Otto was al betaald voor zijn kunstwerk, maar voelt zich ernstig benadeeld en wil nog eens tweeduizend euro schadevergoeding van de universiteit.

Graag zou ik de weggooier interviewen.
Bezag hij de aangeklede muur door zijn beveiligingsbril en achtte hij het kunstwerk een gevaar voor de omgeving? Mag hij zelfstandig zulke beslissingen nemen? Altijd of alleen in noodsituaties? Was dit een noodsituatie?

Is de weggooier misschien PVV-aanhanger en zag hij in Fonzie niets anders dan een staaltje links hobbyisme? Of beviel de esthetiek van deze democratische kunst hem niet?
Wilde hij iets aan het kunstwerk toevoegen door het juist weg te gooien?

Misschien was de kunstenaar wel zo geraffineerd, doortrapt bijna, om alles zelf in scène te zetten. Om aandacht te krijgen. Of als opperste daad van kunst, een act uit de hoge hoed van iemand als Wim T. Schippers.

Kunst roept emoties op, laat mensen nadenken of zet hen op het verkeerde been. Fonzie geslaagd, zou ik zeggen. Peter Otto moet zijn schadeclaim intrekken. Bovendien heeft hij de publiciteit voor de eigen winkel binnen, ook wat waard voor een modern kunstenaar.

Vind je dit een interessant artikel?
Mail het dan door naar anderen, of deel het via social media:
Pin It

Er zijn 6 reacties gegeven op “Wegwerpkunst”

  1. Ralph zegt:

    Mijn theorie is dat er vaker grote vellen papier aan de muur hangen, bijvoorbeeld voor brainstormsessies, en dat deze na afloop altijd weggegooid moeten worden. Of je het de beveiliger kwalijk kunt nemen dat hij (zij?) het verschil tussen brainstormsessietekening en deze kunst niet heeft gezien, kan ik niet beoordelen, want ik heb het kunstwerk niet gezien.

    Dat er volgens de kunstenaar schadevergoeding betaald moet worden is natuurlijk achterlijk als hij het verkocht heeft aan de universiteit. Als ik een kunstwerk koop en vervolgens besluit te vernietigen (misschien als kunstvorm?) is dat mijn eigen keuze. Ook als ik die beslissing per ongeluk neem.

  2. Wellicht is hier al genoeg jurisprudentie over, legendarisch is de “Fettecke“ van Joseph Beuys die door een huismeester is verwijder met als resultaat een schade vergoeding van toen 40,000 DM. De stelling dat als je een kunstwerk gekocht heb dat je het dan ook mag vernietigen is idioot. Dan zou je dus een Rembrandt in de open haard kunnen opstoken. Natuurlijk zijn er ook tijdelijke kunstwerken zoals het inmiddels vernietigde uitkijkkonijn van Florentijn Hoffman, maar daar waren afspraken over gemaakt.

  3. Jac.Splinter zegt:

    Als ik een kunstwerk koop mag ik er zelf mee doen wat ik wil. Als een instelling of de overheid een kunstwerk koopt zullen ze (bestuur, gemeenteraad) er een beslissing over moeten nemen wat er mee kan en mag gebeuren. Als een bewaker kunst aanziet voor oud papier dan is er iets mis in de communicatie bij de instelling.
    De andere kant is dat als je er als maker voor kiest om dingen zo te laten lijken dat het er nogal slordig danwel superecht uitziet, je risico’s neemt in de behandeling van je werk.
    Ooit signeerde Marcel Duchamp een urinoir. Sinds die tijd is ALLES kunst als je het op zijn zijkant legt. ;-)
    lees ook dit boek: Dass kann ich auch een gebruiksaanwijzing voor moderne kunst.

  4. “Ooit signeerde Marcel Duchamp een urinoir. Sinds die tijd is ALLES kunst als je het op zijn zijkant legt. ;-)”

    Ik hanteer altijd de vuistregel: als ik iets zie waarvan ik niet weet wat het is of welk doel het dient dan moet het wel kunst zijn.

    Dus misschien was “Fonzie” voor de bewaker te herkenbaar.

  5. Ralph zegt:

    @Nico van Hoorn: Ik ben geen expert op dit gebied, maar ik denk dat het wel degelijk toegestaan is om kunst te vernietigen als het je eigendom is. Een uitzondering geldt mogelijk voor kunst die als cultureel erfgoed is aangemerkt, zoals de Rembrandt in jouw voorbeeld. Als ik het beeldje dat ik een paar jaar geleden kocht van een lokale kunstenares besluit te vernietigen, denk ik echter dat ik volledig legaal bezig ben, en dat de kunstenares geen enkele grond heeft om een schadevergoeding van me te eisen.

  6. Ik denk dat ook Ralph, tenzij je het over essentieel erfgoed hebt van nationaal of internationaal belang die dan bijv. onder Unesco status kunnen vallen. Het auteursrecht blijft wel altijd toebehoren aan de kunstenaar, maar dat is iets anders dan een eigendomsrecht. Het auteursrecht verbiedt het verveelvoudigen of openbaar maken van een kunstwerk zonder toestemming van de kunstenaar, maar omschrijft niets over het reduceren tot 0.